Skip navigation

Νίκος Δήμου, Ποιήματα 1950-2005, Τυπωθήτω 2009


Συστάσεις δεν χρειάζεται ο πολυγραφότατος Νίκος Δήμου (γ. 1935). Έχει δοκιμαστεί σε όλα τα είδη λόγου και μετρά εξήντα τίτλους στην εργογραφία του. Εδώ συγκεντρώνει οχτώ συλλογές που εκδόθηκαν σε διάστημα περίπου μισού αιώνα. Η έκδοση, ποιοτική και καλαίσθητη, παρουσιάζει ως προς τη διάταξη του υλικού την ιδιομορφία της αντίστροφης χρονολογικής σειράς, από τα πρόσφατα ποιήματα προς τα παλαιότερα.

Ανοίγει λοιπόν με τη συλλογή Γερόντιον (2005) όπου ο Δήμου υιοθετεί ως ποιητικό προσωπείο «τον γέροντα», μια μορφή που βιώνει τα γηρατειά ως σωματική εμπειρία και διακατέχεται από ερωτισμό ταυτόχρονα σαρκικό και αυτοσαρκαστικό. Το πονηρό χαμόγελο δεν μπορεί –αλλά και δεν επιδιώκει– να υποκρύψει μια βαθιά υπαρξιακή απελπισία η οποία εκδηλώνεται ως νοσταλγία, δίχως αυταπάτες όμως και ψευδαισθήσεις, και ως αξιοπρεπής αναμέτρηση με την επιθυμία, τον χρόνο και τον θάνατο.

Ανάλογη είναι η θεματολογία του ποιητή και στις προηγούμενες συλλογές του. Εισπράττουμε την εντύπωση ότι εν μέρει αυτοβιογραφείται, διαισθανόμενος ίσως ότι η ποιητική γραφή είναι μια αποσπασματική και πρόσκαιρη διαδικασία, δικαιωμένη μόνο όταν παρέχει προοπτική στις πτυχώσεις του βίου. Κυρίαρχο είναι το θέμα του έρωτα, όπως και η ιδέα του θανάτου∙ τοποθετούνται λοιπόν άλλοτε στην κλίνη και άλλοτε στο νεκροταφείο οι στίχοι του.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι «Λίστες», όπου ξεδιπλώνεται μια καθαρά ιδιωτική έκφραση. Μπορούμε να ανιχνεύσουμε μια εκλεκτική συγγένεια με τον Ελύτη, τα όρια όμως των αναζητήσεων του Δήμου δεν ξεπερνούν την ευαισθησία του εύπορου δυτικού ανθρώπου. Αλιεύουμε ακόμα και μια οφειλή στον φουτουρισμό του Marinetti, όπως εκδηλώνεται στην αγάπη της μηχανής («Αυτοκίνητα»).

Ξεχωριστή θέση έχει Το Βιβλίο των Γάτων –για πρώτη φορά σε συγκεντρωτική έκδοση–, μια συλλογή μονοθεματική, με ιδιαίτερη όμως ποικιλία συναισθημάτων και αποχρώσεων. Ο Δήμου πλάθει εδώ μικρές ιστορίες, ποιήματα πρωτότυπα, παιγνιώδη, αλλά και σπαραχτικά, διαποτισμένα από αγάπη και τρυφερότητα, που αγγίζει και τον λυρισμό.

Όταν τελικά φτάνουμε στην απαρχή της πορείας του, στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, τον βλέπουμε να διατυπώνει λόγο ερωτικό, του πόθου και του στοχασμού. Η ποιητική του πορεία όμως απέδειξε ότι στέκεται πολύ καλύτερα μακριά από τη στομφώδη σοβαροφάνεια, όταν γίνεται περιπαικτικός παρατηρητής. Με ολιγόστιχα συχνά ποιήματα, που μαρτυρούν και τη σχέση του με τη διαφήμιση, ακτινογραφεί με αφοπλιστική ειλικρίνεια και εντιμότητα τον εαυτό του και τον κόσμο.

[δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Διαβάζω, τεύχος 504, σελ. 46]
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: