Skip navigation

Ξάνθος Μαϊντάς, Οι δρόμοι της Φαϋττού, Πλανόδιον, 2009

Ευχάριστη έκπληξη προκαλεί η δεύτερη συλλογή του Ξάνθου Μαϊντά (γ. 1950) – προηγήθηκε η Νυχτερινή Άσκηση (Πλανόδιον, 2004). Οι δρόμοι της Φαϋττού[1] περιέχουν είκοσι τρία ποιήματα, που λειτουργούν, χωρίς να χάνουν την αυτοτέλειά τους, ως μια σπονδυλωτή, πολύπτυχη ποιητική σύνθεση.

Το σκηνικό τοποθετείται στην επαρχιακή Ελλάδα των πρώτων μεταπολεμικών χρόνων και θυμίζει ταυτόχρονα την ακατέργαστη τραχύτητα της λαϊκής ζωγραφιάς και τη στιλπνότητα ενός κινηματογραφικού πλάνου. Οι μορφές του Μαϊντά, στιβαρές σαν αγάλματα, μοιάζουν μέλη του χορού στην τραγωδία της ιστορίας και αφήνουν τα αποτυπώματα της εμφύλιας θλίψης στη γεωλογία του τόπου.

Στην αρχιτεκτονική των στίχων, οι λέξεις, κρυστάλλινα διαυγείς σαν να αναβλύζουν από το υπέδαφος, μετατρέπονται σε σύμβολα της καθημερινότητας που ανάγεται σε ποίηση. Οι διηγήσεις, συμπληρωματικές μεταξύ τους, ανασύρονται από τη μνήμη, συνειρμικά οριοθετημένες στο χώρο και στο χρόνο∙ τα νερά και τα δέντρα, δείκτες μιας γραφής που διαλέγεται δημιουργικά με το δημοτικό τραγούδι, αποπνέει την ατμόσφαιρά του, αλλά δεν εκβιάζει τη συγγένεια αυτή με την ευκολία μιας επιφανειακής μορφολογίας.

Διαβάζοντας ένα προς ένα τα ποιήματα, παρατηρούμε τη χειρουργική ένταξη των γεγονότων στην ερειπωμένη επικράτεια του παρελθόντος. Εκεί, οι αναμνήσεις ονοματίζονται και προσωποποιούνται σαν σπαραχτικά στιγμιότυπα της ζωής που συνθλίβεται από τις συμπληγάδες της ιστορίας: η πρωθύστερη νοσταλγία, τα ρήγματα στη γενέθλια γη, ο κατακερματισμός της χρονικής αλληλουχίας, η προσδοκία της ματαιωμένης μετάβασης, το άλογο «άμοιρο μπροστά στους καιρούς / και το αίμα που οσφραίνονταν» και μια μισοφαγωμένη «φέτα μαύρο ψωμί με ζάχαρη».

Θα δούμε ακόμα να συνυπάρχουν αρμονικά επιμέρους στοιχεία όπως είναι ο επεξεργασμένος αρχαίος μύθος («Το πρόσωπο της Θέτιδας»), ένας τόνος καβαφικής θερμοκρασίας («Το τραύλισμα της Θύρας 13») και η λαϊκή παράδοση, με τη διαμεσολάβηση της ηθογραφίας του Καρκαβίτσα («Σαν το γιούσουρι» και αλλού).

Ο Μαϊντάς πλάθει συγκλονιστικές εικόνες, νηφάλια διατυπωμένες σε μια χαμηλόφωνη, συναισθηματικά φορτισμένη, αφήγηση, προκειμένου να μιλήσει για τον άνθρωπο, τη βίωση της οριακής εμπειρίας, το τραύμα της ιστορίας, τον πόνο που εγγράφεται στα κύτταρά μας∙ μέσα από μικρές προσωπικές ιστορίες προκύπτει μια ποίηση πολλών διαστρωματώσεων, ένα δράμα οικουμενικών διαστάσεων.


[1] Το σημερινό χωριό Ζάρκο στο δήμο Φαρκαδόνας του νομού Τρικάλων.

[δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Διαβάζω, τεύχος 512, σελ. 59]
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: