Skip navigation

Monthly Archives: Δεκέμβριος 2010

Αγγελική Σιδηρά, Αμφίδρομη έλξη, Καστανιώτη & Διάττων, 2010

Η Αμφίδρομη έλξη, δέκατη ποιητική συλλογή για την Αγγελική Σιδηρά (γ. 1938), αποτελείται από τρία μέρη. Στο πρώτο, με τον τίτλο «Η Φαντίνα και οι άλλες», η ποιήτρια επισκέπτεται εμβληματικές γυναικείες φυσιογνωμίες, ηρωίδες της λογοτεχνίας, μορφές του μύθου ή της ιστορίας, και καταθέτει το προσωπικό της σχόλιο, σημειώσεις, θα λέγαμε, στο περιθώριο της σελίδας ή προσωπικές αναγνώσεις που αντιστοιχούν σε αισθήματα και σε γεγονότα του ιδιωτικού. Στο δεύτερο, ομότιτλο της συλλογής, μέρος η Σιδηρά κινείται στον ποιητικό χώρο της έκφρασης που άπτεται εδώ θρησκευτικών κυρίως θεμάτων. Στο τελευταίο μέρος παρακολουθείται και περιγράφεται, όπως εξάλλου υποδηλώνεται από τον τίτλο, «Ο κύκλος των εποχών». Ανάμεσα στη μνήμη και το συναίσθημα, η χαμηλόφωνη ποίηση της Σιδηρά, αφηγηματική, περιγραφική και παιγνιώδης, με απροσποίητη συγκίνηση και πηγαία ευαισθησία, ακούγεται σαν ηχώ μιας άλλης, περασμένης εποχής.

[δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Διαβάζω, τεύχος 513, σελ. 91]

Μάκης Αποστολάτος, Διαστολή και συστολή των σωμάτων, Στοχαστής, 2010

Ο Μάκης Αποστολάτος (1948-2010), διευθυντής του λογοτεχνικού περιοδικού «Ομπρέλα» από το 1981, δημοσίευσε, λίγο προτού πεθάνει, τη δέκατη συλλογή της ποιητικής του πορείας. Τα δύο μέρη του βιβλίου, «Διαστολή» και «Συστολή», λες και καθρεφτίζονται το ένα στο άλλο. Από τη μια, η πολιτική γεωγραφία σε μικρή και μεγάλη κλίμακα, οι επαχθείς κοινωνικές συμβάσεις της καθημερινότητας και τα ιστορικά γεγονότα, σύγχρονα ή παρελθόντα, όπως ο Ισπανικός Εμφύλιος και ο πόλεμος στο Ιράκ. Από την άλλη, οι δοκιμές της μετρικής πολυμορφίας και το ρητά διατυπωμένο διακείμενο του Σολωμού και του Καβάφη. Με την υπόσχεση της επιστροφής να «υπερβαίνει» τον θάνατο, εξερευνά τη διάσταση ανάμεσα στο τότε και στο τώρα, διαλέγεται με τις αισθήσεις και με την απώλεια και επικαλείται την εποχή που θα έρθει «αφού γεννήσουν τα ποιήματα τους ποιητές».

[δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Διαβάζω, τεύχος 513, σελ. 91]

 


Γιάννης Σκαρίμπας, Άπαντες στίχοι 1936-1970, Νεφέλη, 2010

«Ιδιότυπος και απροσάρμοστος», κατά τον Λίνο Πολίτη, ο Γιάννης Σκαρίμπας (1893-1984) άφησε αναμφίβολα το στίγμα του στην ελληνική λογοτεχνία του 20ού αιώνα, ιδίως ως γνήσια και δυναμικά νεωτεριστής πεζογράφος. Εξίσου όμως σημαντικό, αν και παραγνωρισμένο, είναι και το ποιητικό του έργο –«SOS προς το ΤΙΠΟΤΑ», όπως σημείωνε ο ίδιος– που αποτελείται από τρεις συλλογές: Ουλαλούμ (1936), Εαυτούληδες (1950), Βοϊδάγγελοι (1968), συγκεντρωμένες το 1970 για πρώτη φορά σε έναν τόμο. Το παρόν βιβλίο, με αφορμή και την ταυτόχρονη μελοποίηση δώδεκα ποιημάτων από τον Διονύση Τσακνή, έρχεται να καλύψει ένα κενό, παραδίδοντάς μας, σε επιμέλεια της Κατερίνας Κωστίου, μια άρτια, αισθητικά και φιλολογικά, επανέκδοση των ποιητικών απάντων του, διατυπώνοντας το αίτημα και αποτελώντας συγχρόνως το έναυσμα για μια συστηματική μελέτη του έργου του. Την έκδοση συνοδεύουν κατατοπιστικό σημείωμα της επιμελήτριας, γλωσσάρι και σημειώσεις.

[δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Διαβάζω, τεύχος 513, σελ. 91]

Γιάννης Κοντός, Η στάθμη του σώματος, Μεταίχμιο, 2010

 

Ο Γιάννης Κοντός (γ. 1943), ο πολυγραφότερος της γενιάς του, καταθέτει τη δέκατη έβδομη ποιητική συλλογή του, πρώτη στη νέα του στέγη, τις εκδόσεις «Μεταίχμιο». Κλείνοντας φέτος τέσσερις δεκαετίες λογοτεχνικής πορείας, παρουσιάζει εδώ μια ποιητική άσκηση, σπουδή στη μικρή φόρμα – όλα σχεδόν τα ποιήματα εκτείνονται από τον ένα έως τους τέσσερις το πολύ στίχους. Έκδοση καλαίσθητη, με ζωγραφική του Δημήτρη Γέρου, κινείται στο πεδίο όπου η τέχνη των λέξεων συναντά την καθημερινότητα και συμπλέκεται μαζί της, για να της εμφυσήσει ποιητική πνοή. Πρώτη του ύλη είναι η μνήμη του σώματος και η χλωρίδα της πόλης. Στοχαστικός παρατηρητής της υποδόριας πραγματικότητας, ανασύρει στιγμιότυπα του αστικού τοπίου και μιλά για τον χρόνο, την απουσία, τη θνητότητα, τον έρωτα, την ποίηση: «μια τρύπια δεκάρα όλα/ στον πάτο της λίμνης/ μέσα στη λάσπη και στο όραμα».

[δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Διαβάζω, τεύχος 513, σελ. 90]