Skip navigation

Αργύρης Χιόνης, Ό,τι περιγράφω με περιγράφει,

Γαβριηλίδης, 2010

 

Δωδέκατη συλλογή για τον Αργύρη Χιόνη (γ. 1943), έξι χρόνια έπειτα από την προηγούμενη ποιητική του κατάθεση (Στο υπόγειο, Νεφέλη, 2004).

Εντατική και πολύπλευρη η ενδιάμεση λογοτεχνική του δραστηριότητα: μεταξύ άλλων, ο Χιόνης εξέδωσε συγκεντρωμένο το ποιητικό του έργο από το 1966 έως το 2000 (Η φωνή της σιωπής, Νεφέλη, 2006), μετέφρασε ξένη ποίηση (Nicanor Parra, Ποιήματα επείγουσας ανάγκης, Γαβριηλίδης, 2008), δημοσίευσε παλαιότερά του θεατρικά μονόπρακτα (Το μήνυμα και άλλες δύο φάρσες, Κίχλη, 2009), ενώ καλλιέργησε με ιδιαίτερη επιτυχία, αποτυπωμένη και σε βραβεύσεις, και τη φόρμα του σύντομου πεζογραφήματος.

            Η «νεανική» αυτή δημιουργική ορμή, φανέρωση μιας φωνής ιδιαίτερης και χαρακτηριστικής, ενταγμένη βέβαια στον τρόπο της ωριμότητας, δεν τον εγκαταλείπει ούτε στο νέο του βιβλίο. Ο τίτλος, που μπορεί να διαβαστεί ως αισθητική αρχή και διακήρυξη ποιητικής, καθορίζει το επίπεδο του στοχασμού και τη διαλεκτική σχέση του ποιητή με τα θέματά του. Κατά κάποιον τρόπο, το Ό,τι περιγράφω με περιγράφει αναφέρεται σε ολόκληρο το έργο του Χιόνη, οριοθετώντας το αντικείμενο της αφήγησής του από βιβλίο σε βιβλίο: μια οιονεί αυτοβιογραφία εν εξελίξει, πολυπρόσωπη και ποικιλόμορφη.

 Την έκδοση συνοδεύει CD, όπου ο ποιητής απαγγέλλει μεγάλο μέρος του βιβλίου, ενώ έχουν μελοποιηθεί και δύο ποιήματα, «Ο τζουτζές» από τον Νίκο Ζούδιαρη, σε ερμηνεία του Χρήστου Θηβαίου, και «Ο στρατηλάτης» σε σύνθεση και ερμηνεία του Φοίβου Βλάχου. Υπογραμμίζεται έτσι η σχέση του λόγου με την εκφορά του, η πρόσληψη της ποίησης και με την όραση και με την ακοή.

Στα πέντε μέρη που αποτελούν το βιβλίο, ο Χιόνης ενσωματώνει μορφικά στοιχεία τόσο από τον έμμετρο στίχο, όσο και από τον πεζό λόγο. Η ποιητική εμπειρία βιώνεται εδώ ως εξίσου λογοτεχνική και φιλοσοφική∙ ο στοχασμός γίνεται άσκηση ποιητικής και η ποίηση μια φιλοσοφία της ματαιότητας.

Η πρώτη ενότητα, τα «Προσωπεία», περιγράφει, θα λέγαμε, και επικαλείται διαφορετικές εκδοχές του ίδιου του ποιητή. Πλάθονται φυσιογνωμίες που προσδιορίζουν και την πολιτική διάσταση του κειμένου, με τη μορφή της παραβολής ή με την καβαφική ειρωνεία.

Στις «Εκδοχές του τέλους», που είναι γραμμένες σε πεζό λόγο βαθιάς συμπύκνωσης, αναδεικνύεται –ανάμεσα στη σιωπή και τη μουσική– η αντιπαράταξη στον θάνατο με νηφαλιότητα και τσεχοφικό μειδίαμα, ενώ οι «Προσευχές» συνιστούν μια θεολογία του συναισθήματος, εμποτισμένη με τους τόνους γήινης και ανεπιτήδευτης τρυφερότητας.

Τα «Ιδεογράμματα Β΄», άσκηση ύφους από το χαϊκού στο τάνκα, καταγράφουν, με λόγο λιτό και ελλειπτικό, λυρικό και παιγνιώδη, οδηγίες χρήσεως του βίου και της τέχνης. Τέλος, στην πέμπτη ενότητα, με τον τίτλο «Παίγνια και σάτιρες», ο Χιόνης επικοινωνεί διακειμενικά με την παράδοση του σατιρικού λόγου, αυτοσαρκάζεται και αναστρέφει τολμηρά τους μύθους αυτού του κόσμου.

Ο ποιητής κάνει τον απολογισμό του και στοχάζεται, με διαυγές βλέμμα και πνεύμα. Ο στοχασμός αυτός υπερβαίνει το ποιητικό αντικείμενο, δίχως όμως να το στερεί από τους χυμούς του. Με λυρισμό προσωπικό και ανένταχτο, συνθέτει τα «εις εαυτόν» του, εκείνος που «πέρασε τη ζωή του,/ γράφοντας ποιήματα/ με τη γομολάστιχα».

[δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Ποιητική, τεύχος 8, σελ. 289-290]
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: