Skip navigation

Tag Archives: κατερίνα αγγελάκη-ρουκ

Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, Η ανορεξία της ύπαρξης,

Καστανιώτη, 2011

Η ανορεξία της ύπαρξηςΓεννημένη το 1939 και με τη λογοτεχνική της διαδρομή να καλύπτει ήδη σχεδόν μισό αιώνα, η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ καταθέτει εδώ τον πικρό καρπό της ζωής, βιώνοντάς την μέσα από την ποιητική της σύλληψη συνυφασμένη με την αδυσώπητη φθορά της ύπαρξης.

Με την απροσποίητη ειλικρίνεια να αποτελεί το καθοριστικό προτέρημα της γραφής της, η Αγγελάκη-Ρουκ συνθέτει ποιήματα σταθερής θερμοκρασίας, τοποθετημένα στην υπαρξιακή έρημο της τρίτης ηλικίας. Η απλότητα της έκφρασης εμπεδωμένη: τόλμη λεκτική, απερίφραστη διατύπωση, ποιητικότητα που προκύπτει αβίαστα, ως στοιχειώδης άρθρωση του ένδον.

Ακολουθώντας τις μεταπτώσεις και τις αναταράξεις μιας δίκοπης εσωτερικής ζωής, παρατηρεί τον εαυτό της  και τον ανατέμνει. Η ύπαρξη, φαινομενικά μόνο κατασταλαγμένη, βρίσκεται στη διαρκή ένταση της μετάβασης, στην εκκρεμότητα ενός κόσμου που αλλάζει, καθώς αλλάζει ο τρόπος αντίληψής του. Εδώ κυριαρχούν η απόγνωση και ο φόβος· ο ποιητικός λόγος διατυπώνεται ως διαμαρτυρία.

 Ο γύρω κόσμος αντιστέκεται στις αισθήσεις και μοιάζει να συνωμοτεί. Η σαρκική επιθυμία έχει αντιστραφεί, χάνοντας την ηδύτητά της.  Στο χρονικό μιας εποχής δίχως σώμα και δίχως μέλλον, η μνήμη αντιπαραβάλλεται με το σήμερα και η ποιήτρια αναζητά τον νέο βηματισμό της: πενθεί, διαλογίζεται, αντικρίζει με αμφιθυμία το τέλος, υποκλίνεται στη «θεά Συνήθεια», παρατηρεί το αυτονόητο, χωρίς να χάνει ποτέ την έκπληξή της.

Η απογραφή όμως της απώλειας κρύβει μέσα της την επιμονή, την άρνηση του θανάτου, την ευγνωμοσύνη ακόμη και για το λίγο της ύπαρξης. Ως επικράτεια των ισχυρών συμβόλων και των φορτισμένων αντικειμένων, ο κόσμος οργανώνεται σε αντιθετικά σχήματα: το σώμα γίνεται μια «καινούρια θεωρία του ανύπαρχτου» και η ποιήτρια, που «μιμείται το απόλυτο/ για ν’ αντέξει τη ζωή», διεκδικεί την ηδονή ως τελευταία επιθυμία και συμπεραίνει –καθώς η αφήγηση επιστρέφει στον εαυτό της– ότι δεν υπάρχει τίποτα πιο πολύτιμο «απ’ την ανάσα της στιγμής».

Έτσι λοιπόν, ακόμη και στην εποχή όπου «τα ποιήματα δεν μπορούν πια/ να ’ναι ωραία/ αφού η αλήθεια έχει ασχημύνει», η ποίηση δεν παύει να λειτουργεί ως «λογοδοσία της ψυχής», έναυσμα, μ’ όλο το τίμημά της, για τη συμφιλίωση με την πραγματικότητα, διέξοδος από «τον κλειστό ορίζοντα του μέλλοντος»· και η Αγγελάκη-Ρουκ, κομίζοντας την πείρα και τις πληγές της,  θα συνεχίσει, μέχρι το τέλος, να την υπηρετεί.

[δημοσιεύτηκε στο ηλεκτρονικό περιοδικό (.poema..)]
Advertisements